Diecezja Zamojsko-Lubaczowska

Diecezja Zamojsko-Lubaczowska


Strona główna


Aktualności
Historia
Biskupi
Synod
Kuria Diecezjalna
Z I D
Sąd Biskupi
Caritas
Seminarium
Archiwum i Muzeum
Biblioteka
Domy rekolekcyjne
Sanktuaria
Dekanaty i parafie
Zakony
Media
Inne Diecezje
Czytelnia
Ciekawe strony
Księga gości

SĄD BISKUPI

 
 Wikariusz sądowy (oficjał):  ks. Stanisław Bachor
 Obrońca węzła małżeńskiego:  ks. Stanisław Tymosz
 ks. Tomasz Demczuk
 Rzecznik sprawiedliwości:  ks. Edward Ludwicki
 Sędziowie:  ks. Czesław Gołdyn
 ks. Zbigniew Szalko
 Notariusz:  ks. Zbigniew Szalko

W Sądzie Biskupim Kościół rozpoznaje mocą własnego i wyłącznego prawa:
1. sprawy dotyczące rzeczy duchowych i związanych z duchowymi;
2. przekroczenie ustaw kościelnych oraz wszystkie inne, w które wchodzi w grę złamania prawa (grzech), w zakresie ustalenia winy i wymierzenia kar kościelnych.
W każdej diecezji i dla wszystkich spraw, wprost przez prawo nie wyjętych, sędzią pierwszej instancji jest biskup diecezjalny, który może wykonywać władzę osobiście lub przez innych /kan. 1419/. W kościele, inaczej niż w społeczności państwowej, władza sądowa jest częścią władzy rządzenia. Biskup swą władzę sądowniczą może sprawować bezpośrednio w charakterze sędziego, bądź to stanowiąc trybunał jednoosobowy, bądź to pełniąc rolę przewodniczącego trybunału kolegialnego. Obowiązkiem biskupa jest jednak powołanie trybunału, czyli sądu kościelnego, któremu przewodniczy wikariusz sądowy, czyli oficjał. Wikariusz sądowy w swoim trybunale wykonuje władzę sądową oraz spełnia czynności administracyjne i zadania szczególne. Władzę sądową wykonuje bądź jako jeden sędzia, czyli stanowiąc trybunał jednoosobowy, bądź jako przewodniczący kolegium sędziowskiego. Zarówno wikariusz sądowy jak i sędziowie powinni być kapłanami. Konferencja Biskupów może zezwolić, aby również osoby świeckie mogły być ustanawiane sędziami; jeden z takich sędziów w razie konieczności może wejść w skład kolegium sędziowskiego.
Sąd kościelny w diecezji zamojsko-lubaczowskiej jest sądem I instancji. Sprawy, które wymagają zatwierdzenia wyroku I instancji są kierowane do II instancji - w naszym przypadku do sądu metropolitalnego w Przemyślu. Najczęściej w sądzie kościelnym są rozpatrywane sprawy o nieważność małżeństwa. W takich sprawach występuje trybunał kolegialny trzech sędziów, któremu przewodniczy wikariusz sądowy lub pomocniczy wikariusz sądowy. Sprawy rozpatrywane są kolegialnie, na trzech sędziów przynajmniej dwóch musi opowiedzieć się za nieważnością małżeństwa. Wyrok I instancji odnośnie nieważności małżeństwa nie upoważnia do zawarcia nowego związku małżeńskiego, musi być zatwierdzony przez II instancję wyrokiem bądź dekretem. Zawsze, w tych przypadkach, muszą być dwa zgodne wyroki. Gdyby II instancja wydała wyrok przeciwny I instancji, wówczas strony mogą zwrócić się do Roty Rzymskiej o definitywne rozstrzygniecie w powyższej sprawie.
Stwierdzenie nieważności małżeństwa nie jest równoznaczne z rozwodem kościelnym, jak to niektórzy określają. Takie określenie jest zdecydowanie fałszywe. Rozwód to rozdzielenie małżonków, którzy ważnie zawarli związek małżeński. Stwierdzenie nieważności małżeństwa natomiast, to ukazanie, że w chwili zawierania małżeństwa istniała jakaś przeszkoda, która uniemożliwiała zaistnienie węzła małżeńskiego, czyli de facto, małżeństwa w ogóle nie było. Są trzy grupy czynników powodujących nieważność małżeństwa:
1. przeszkody rozrywające,
2. wady zgody małżeńskiej,
3. brak zachowania formy zawarcia małżeństwa.
Sąd kościelny diecezji zamojsko-lubaczowskiej jest także II instancją dla sądu metropolitalnego w Przemyślu odnośnie do spraw o nieważność małżeństwa rozpatrywanych z terenu diecezji kamienieckiej na Ukrainie.